İnmemiş Testis

İnmemiş testis her yüz zamanında doğmuş erkek bebeğin birinde gözlenir. Erken doğan bebeklerde inmemiş testis görülme ihtimali, vaktinde doğmuş bebeklere göre 3 kat fazladır. İnmemiş testis kesinlikle erken müdahale gerektiren bir sorundur.  Çünkü zamanında yapılmayan tedavi, kısırlıktan kansere kadar birçok ciddi sağlık sorunun da nedeni olabilir.

Bilinen yaygın ismiyle yumurtalıklar (testis), erkeklerde gelişmeyi sağlayan hormonları salgıladığı gibi, sperm de üreten bir organdır. Ergenlikle birlikte artan hormon salınımı ve sperm üretimi yaşam boyunca sürer. Testislerin görevini yerine getirebilmesi için vücut dışında ve vücut ısısından yaklaşık 2 derece soğukta olmalıdır.Yeni doğmuş erkek çocuğun testislerinin torbada (skrotum) olmaması durumuna inmemiş testis adı verildi. Bu bebeklerin çoğunda genellikle tek tarafında inmemiş testis gözlenir. Ancak bazı bebeklerde her iki testis torbası da boş olabilir. Daha çok sağ tarafta mevcuttur.

Testisler, anne karnındayken karın zarı arka kısmında, böbreklere yakın bir yerleşimdedir. Bebeğin gelişimiyle beraber, karın boşluğunda bulunan testisler de 5. Aydan itibaren torbaya doğru inmeye başlar. Doğuma yaklaşıldığı süreçte, torbaya doğru ilerleyen testisler, kasık kanalını aşar ve torbaya yerleşir.

Ancak bu hareket bazı bebeklerde doğumdan sonra da devam edebilir. Bazı bebeklerde doğduktan sonra 6 ay içinde testisinin yerleştiğini gözlemleriz. 6 aydan sonra yerleşmesi pek mümkün değildir. Bu göç olayının gerçekleşmeyip testisin torbaya ulaşmaması durumuna inmemiş testis denir.

İnmemiş testisin oluşmasındaki nedenler arasında testisin kendisinden kaynaklanan iç bozukluklar, hormonal etkiler, genetik bozukluk gibi nedenler öne sürülmekle birlikte kesin bir sebep gösterilmemektedir.İnmemiş testis, elle yapılan bir muayene sonucu anlaşılır. Hasta bebeklerin yüzde 80’ne bu yöntemle teşhis konulur. Muayene sırasında, bazı bebeklerde testis kasık kanalında bulunamayabilir. O zaman testisin, inişini tamamlayamayıp karın içinde kaldığı veya besleyen damarı ile ilgili bir problem gelişip testisin yok olduğu düşünülür. Bu durumda başvurulacak en kesin tanı biçimi; laparoskopi dir. Laparoskopi  bebeğin karın duvarına küçük bir delik açılarak, bu delikten ince ve ışıklı bir mercek sokularak karnının içi incelenme esasına dayanır. İnceleme sırasında testisin yeri saptanır ve bazen bu işlem sırasında testis torbaya indirilebilir. Ancak testisin yok olduğu bir durum söz konusu ise o zaman çürüyen testis kalıntısı bulunur ve dışarı çıkarılır.

İnmemiş testise erken teşhis ve müdahale son derece önemlidir. Daha önce bahsedildiği gibi, bazı bebeklerde testislerin inmesi doğumdan sonraki ilk 6 aya kadar uzar.  Bu nedenle müdahale zamanı, 6 ay ile 1 sene içinde olmalıdır. Tedavi, en geç 2 yaşında bitirilmelidir.İnmemiş testis rastlanan bebeklerin tedavisi için kesin olan yöntem ameliyattır.Tedavi edilmeyen çocuklarda kısırlık nedeni olabilir. Testisin erken torbaya indirilmesi kısırlık riskinin düşürür. İnmemiş testis sorunu olanların ileriki yaşlarda, testislerinde kanser gelişme riski diğer erkeklere göre 15 kat fazladır.

İnmemiş testisten farklı olarak, görülen bir durum vardır ki, halk arasında bilinen tanımıyla ‘utangaç testis’ olarak adlandırılır. Tıbbi adıyla “Retraktil” denilen utangaç testisi olan bebeklerde, testisler bazen torbada bulunur. Torbada olmadığı zamanlarda ise, kasıklara doğru kaçar ve kaybolurlar. Bu durum, özellikle soğuğa maruz kaldığı zamanlarda ya da çocuğun testislerinin ellenmesi sırasında belirgin olarak fark edilir. Tam tersi durumda ise; örneğin, sıcak ortamda, çocuğun ateşinin çıktığı zamanlarda ya da çocuk uyurken testis tekrar torbaya yerleşir.İnmemiş testisin tamamen ortadan kalktığı durumlar da söz konusu olduğunu söyleyebiliriz. Bazen karın içinden torbaya doğru ilerleyen testis, kendi etrafında döner ve bu dönme sırasında, testisi besleyen damarlar burulur ve dolayısıyla da tıkanır. Bir süre sonra çürümeye başlar. Bu bebekler, testisi olmadan doğarlar. Bu durum anne karnındayken gerçekleşir ve bir belirti vermez.